Kahulugan ng inflation
Sa salitang Ingles, inflation; sa Filipino, implasyon. Sa mga materyales ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) sa Filipino, ginagamit pa rin ang salitang "inflation" at inilalarawan ito bilang pagbabago sa "presyo ng mga bilihin at serbisyo".
Hindi ito tungkol sa iisang produkto. Kung tumaas ang presyo ng bigas pero bumaba ang presyo ng load, ang inflation ay nakadepende sa kung gaano kalaki ang ginagastos ng karaniwang pamilya sa bawat isa.
Halimbawa ng inflation
Kung ₱3,000 ang lingguhang grocery ng isang pamilya noong Oktubre 2025, sa 7.8% na inflation ay humigit-kumulang ₱3,234 na ang parehong grocery noong Oktubre 2026. Kailangang tumaas ang kita nila nang ganoon din para makabili pa rin ng parehong dami.
Noong Oktubre 2026, 20.1% ang itinaas ng presyo ng transportasyon at 20.7% ang sa bigas kumpara noong nakaraang taon.
Paano sinusukat ang inflation sa Pilipinas?
Sinusukat ng Philippine Statistics Authority (PSA) ang presyo ng isang takdang "basket" ng mga bilihin at serbisyo sa bawat probinsiya: pagkain, upa at kuryente, pamasahe, gamot, at iba pa. Ang tawag dito ay consumer price index (CPI). Ang inflation rate ay ang pagbabago ng CPI kumpara sa parehong buwan noong nakaraang taon.
Mga sanhi ng inflation
- Demand-pull: mas mabilis ang pagtaas ng gastos ng mga tao kaysa sa kayang i-produce ng ekonomiya. Halimbawa: tuwing Pasko at bayaran ng 13th month pay.
- Cost-push: tumaas ang gastos sa paggawa o pagdadala ng produkto, gaya ng presyo ng krudo, bigas o sahod.
- Mahinang piso: mas mahal ang mga inaangkat na produkto tulad ng langis.
- Inaasahan ng tao: kapag inaasahang tataas pa ang presyo, maagang nagtataas ng presyo ang mga negosyo at humihingi ng mas mataas na sahod ang mga manggagawa.
Epekto ng inflation sa pamilyang Pilipino
- Lumiliit ang nabibili ng sahod at ng padala mula sa abroad kung hindi ito tumataas kasabay ng presyo.
- Nababawasan ang tunay na halaga ng ipon, lalo na kung mas mababa ang interes kaysa sa inflation.
- Tumataas ang interes sa utang kapag nagtaas ng policy rate ang BSP para pababain ang inflation.
Ano ang ginagawa ng BSP?
May target ang gobyerno na 2% hanggang 4% na inflation bawat taon. Kapag inaasahang lalampas dito ang inflation, maaaring itaas ng BSP ang policy rate para bumagal ang paggastos at pangungutang. 5.50% ang policy rate ngayon.
Susunod na hakbang: Tingnan ang pinakabagong datos sa inflation rate ngayon, o kuwentahin ang halaga ng pera mo sa inflation calculator.
Mga madalas itanong
Ano ang inflation sa Tagalog?
Implasyon. Ito ang pagtaas ng pangkalahatang presyo ng mga bilihin at serbisyo sa loob ng isang panahon.
Ano ang inflation rate ngayon sa Pilipinas?
7.8% noong Oktubre 2026, ayon sa PSA. 7.2% ito noong Setyembre 2026.
Ano ang halimbawa ng inflation?
Ang pagtaas ng presyo ng bigas nang 20.7% at ng pamasahe at iba pang gastos sa transportasyon nang 20.1% noong Oktubre 2026 kumpara sa nakaraang taon.
Ano ang kabaligtaran ng inflation?
Deflation, o ang pagbaba ng pangkalahatang presyo. Ang pagbagal lang ng inflation ay tinatawag na disinflation: tumataas pa rin ang presyo, pero mas mabagal.
Mga sanggunian
Figures are PSA's, published under a CC BY 4.0 licence, and update when PSA releases a new month. This page explains official data; it is not financial advice.
